Intro
Ik was me ineens akelig bewust geworden van de honderden of misschien wel duizenden auto's, woonkamers, kantines, vrachtwagencabines waar onze stemmen op ditzelfde moment kristalhelder uit de speakers rolden. Ik weet hoe radiocompressie elke zucht of trilling in je stem kan accentueren. Om maar niet te denken aan de hoeveelheid mensen die nu mijn stem via hun Apple of Android oortjes rechtstreeks in hun hoofd hoorden alsof ze naast me op de bank zaten. Interessant: een hele uitzending over talent met een talent-expert. Maar de eerste vraag die hij krijgt over zijn eigen talent brengt hem hoorbaar in verlegenheid. Opmerkelijk.
Het zijn de momenten waarop ik ineens heel zeker weet dat ik introvert ben en geboren ben om te schrijven, te luisteren en niet om over mezelf te praten. Dat had ik misschien moeten zeggen. Maar het is een wat ongeloofwaardige, paradoxale tekst voor een persoonlijk radio-interview.
Tientallen jaren was ik bezig geweest met het beschrijven van de talenten van mensen om me heen: sollicitanten, managers, ondernemers, klanten, cliënten, bestuurders, medewerkers, mijn vrouw, mijn eigen kinderen. Van tieners die niet weten welke studie ze moeten kiezen tot BN-ers die op een kruispunt staan in hun leven. Ik durf best te beweren dat ik daar aardig bedreven in ben. Ik kan net zo enthousiast worden over verschillen tussen mensen en de eindeloze veelkleurige diversiteit aan talenten als over de verschillen tussen gitaren met elk hun eigen specifieke klankkleur, hun eigen speelgemak en die ene emotionele snaar die ze raken in de ziel van de gitarist of de luisteraar.
Elke gitaar heeft een bepaald akkoord of een bepaalde toon waar het hele instrument gaat 'resoneren'. Daar zit de sweet spot; de soms perfecte combinatie van bepaalde frequenties, de houtsoort, de grootte van de klankkast, de dikte van de laklaag, het materiaal dat in de snaren is verwerkt en nog veel meer details die elke gitaar een volstrekt uniek karakter geeft. Ik kan het tot in de kleinste details uitpluizen, analyseren, uitleggen en overtuigend demonstreren. En uitleggen waar deze gitaar past in de mix, met welke microfoon, met welk zangstem er naast. Met mensen en hun talent net zo.
Maar ineens live met duizenden luisteraars verwoorden wat mijn talent is ... er blokkeerde iets. Ik had er acuut geen idee over. Er kwamen in een flits tientallen woorden en plaatjes tevoorschijn, maar ze pasten allemaal niet. Te veel. Te ongemakkelijk.
Een goede presentator leest zijn gasten en redt ze uit en brengt hen met een vraag of spontane reactie terug naar hun echte verhaal. De sweet spot. Je moet als presentator een halve therapeut zijn in de radiostudio. Een halve, want de show must go on. Dat is de andere helft. Ik werd gered en de show went on. Ik kreeg weer ademruimte en werd uitgedaagd om mijn enthousiasme over mensen, talenten, God, de Bijbel te verwoorden. Het werd toch leuk. Thanks alsnog. En het heeft me aangemoedigd deze persoonlijke website te maken naast mijn zakelijke websites. En ja: hoe vaak ik in mijn leven niet ben 'gered' is onwaarschijnlijk ...
'Ik', 'mijn' en 'mij'
Het is ook veel veiliger om over de ander, over God, over jou te schrijven dan over mezelf. Dat schrijven en denken over de ander is bovendien mijn dagelijks werk, mijn 'expertise' en al tientallen jaren mijn vertrouwde professionele rol. Mijn zakelijke websites en publicaties gaan over psychologie, talentassessments, teams en psychometrie, maar niet over mij.
Toch moest ik na lang nadenken onder ogen zien dat mijn weerstand tegen het hoge 'ik'-gehalte en mijn angst voor dit soort oordelen juist mijn ik-gerichtheid en mijn eigen onvolwassenheid toonden. En dat mijn bescheidenheid en gerichtheid op de ander misschien ook een vernislaagje was om dat nog een beetje te verbergen. 'Het gaat niet om mij.' Hm. Ik ontdekte hoeveel moed, kwetsbaarheid en nederigheid het vraagt om de woorden 'ik', 'mij', 'mijn' en 'zelf' op papier of op een website te durven zetten en daarmee te 'verschijnen'.
Op deze persoonlijke website doorbreek ik dus mijn weerstand en mijn angst. Ik wil mezelf laten kennen, hoe spannend dat dan ook is. Het is een uiting van mijn respect voor iedereen die zichzelf in de afgelopen tientallen jaren aan mij heeft laten zien en zich heeft durven laten kennen ondanks alle angsten die dat triggerde. Ondanks alle nare ervaringen rondom 'vertrouwen' die daar aan vooraf gegaan waren. Wat heb ik veel van jullie geleerd. Jouw moed en jouw kwetsbaarheid heeft mijn leven ongelofelijk verrijkt. Op mijn bureau staan meerdere kaarten, schilderingen, boekjes, lijstjes en andere tastbare herinneringen daaraan. De waarde daarvan is niet in woorden uit te drukken. Dankjewel daarvoor.
Bij dezen geef ik graag iets persoonlijks terug. Een blik in mijn ziel, in een stukje van mijn gevechten, in mijn twijfels. Maar ook een blik in wat ik geloof en waar ik voor sta. Het zijn bepaald niet allemaal makkelijk leesbare, glad gepoetste teksten. Ze zijn niet door AI gegenereerd of opgeschoond. Ze schuren en wringen en ik vind ze zelf soms tenenkrommend om te lezen. Sommige schrijfsels roepen misschien wel verontwaardiging op omdat ze veel te stellig, te eigenzinnig en te belerend zijn. Andere schrijfsels roepen wellicht ernstige twijfels op aan mijn mentale gezondheid of mijn persoonlijkheid omdat ze veel te eerlijk, te lang, te diep, te extreem of te wanhopig zijn. En ze zijn bovendien nog niet 'af'; alles op deze website wordt nog continu bewerkt, veranderd, ingekort of uitgebreid. Het is wat het is. Mooier is het niet, maar lelijker ook niet. Welcome to my world.
Missie, liefde en meer
We hebben allemaal ook een unieke set bekwaamheden toevertrouwd gekregen. Tools waarmee we onze missie al of niet kunnen volbrengen. Dat noem ik talent. Talent is de persoonlijke combinatie van competenties: specifieke vaardigheden die we kunnen inzetten. Dat hoeft niet opvallend te zijn. Het is wel per definitie uniek. Je ontmoet nooit iemand met exact dezelfde tools. Een groot deel van mijn dagelijkse werk is het beschrijven van uniek talent van mijn cliënten.
Daarnaast heeft ieder mens een natuurlijke eigen stijl, een eigen manier waarop je je talent inzet en je missie volbrengt. Er zijn 'zacht'-aardige mensen en ook meer 'hard'-geaarde. Rationele en gevoelige. Impulsieve en beheerste. Ondernemende, kunstzinnige en praktische mensen. En nog veel meer. Dat noem ik je aard. Veel van mijn artikelen gaan hierover.
Talent heeft boven alles een doel nodig: voor wie of wat zet je het in? Zonder doel of doelgroep voelt talent zinloos. En wordt het misschien ook wel zinloos. De kracht die jou richting dat doel drijft noem ik liefde. Liefde bevat een kompas. Liefde strekt zich uit naar diegene of datgene waar je werkelijk om geeft: een bepaalde groep mensen, een onderwerp, een vakgebied, God, de schepping, een regio, muziek, materialen, kleuren, taal. Het kan van alles zijn; er is een eindeloze hoeveelheid doelen. Bij sommige mensen is die liefde groot, breed en veelkleurig. Bij anderen is ze klein, stil of heel specifiek. Ik vermijd hier bewust het woord 'object' omdat dat voor mij taalkundig vloekt met 'liefde'. Liefde is iets dieps, iets ongrijpbaars. Liefde laat zich niet analyseren en laat zich niet meten. Interesse in iets is een prille vorm van liefde. Passie voor iets of iemand is een extreme vorm van liefde. Liefde is zonder twijfel het grootste onderwerp van mijn schrijfsels, teksten en songs.
Om je liefdevol toe te wijden aan je missie, en om die op jouw manier, naar jouw aard, te volbrengen heb je overtuiging nodig. Wanneer je schrijvend woorden geeft aan je liefde, je missie, je talent en je aard, word je je hier scherper van bewust. Wanneer je het openbaar maakt, leg je jezelf vast. Zo groeit overtuiging en moed.
Al deze dingen bij elkaar, je missie, je talent, je aard en je liefde, vormen een complex uniek geheel. Het zorgt ervoor dat we allemaal per definitie een bepaalde eenzaamheid kennen. Maar ook intens kunnen genieten of kracht kunnen halen uit herkenning op één of meerdere van deze gebieden. Je kunt dezelfde missie delen, maar een heel verschillende aard hebben. Je kunt een vergelijkbare aard hebben met iemand, maar een heel andere liefde. Soortgelijk talent, maar een andere missie.
Verschijnen
Kwetsbaar omdat verschijnen met je liefde ook tot botsingen leidt. Het stoort ergens iemand. Wat voor de één kostbaar is, is voor de ander juist pijnlijk, irritant, overdreven of zelfs verdacht. Zeker wanneer liefde handen en voeten geeft aan een missie, roept zij ook weerstand op. Een weinig liefde roept een weinig weerstand op. Veel liefde roept veel weerstand op. Er zijn overigens meer dingen die weerstand oproepen: snelheid, overtredingen, leugens, eenzijdigheid, om er een paar te noemen. Weerstand is dus geen bewijs van liefde. Maar gepassioneerde liefde triggert een tegenreactie. Een tegenreactie kan ook juist ontstaan uit herkenning. Dat wat we van onszelf herkennen in de ander kan zowel liefde, verliefdheid als ook irritatie en haat oproepen. Dat maakt het spannend om dit te verwoorden. Daarbij weet ik inmiddels dat mijn liefde niet volmaakt is. Er kan dus terechte kritiek komen: je zegt dit mooi, maar hoe zichtbaar is dit werkelijk in je leven?
Bevrijdend omdat verschijnen met mijn onvolmaakte, maar voor mijzelf niet te ontkennen liefde ruimte schept. Het geeft naast botsingen ook verbindingen. Ik besta iets meer wanneer ik durf te laten zien waar ik voor sta. En wie durft te bestaan, ontmoet vroeg of laat mensen die ook op hun eigen onvolmaakte manier iets van datzelfde liefhebben.
Versterkend omdat liefde altijd overwint. Niet omdat zij luidruchtig is, maar omdat zij dieper gaat dan alles wat haar probeert tegen te houden. Liefde is het sterkste wat ik heb. Misschien is zij zelfs het sterkste wat er bestaat. Daarom voelt het als staan op vaste grond wanneer ik mijn liefde durf te verwoorden en te belichamen.
Liefde
Ik hou van woorden. Van de niet te doorgronden binnenwereld van de mens. Van klanken. Van harmonie. Van zorgvuldig gekozen dissonanten: woorden of sfeerbeelden die bewust wringen met geijkte denkbeelden, vastgeroeste theorieën, vanzelfsprekendheden en stokpaardjes. Van verhalen. En van het ondenkbare. Waar mijn verstand ophoudt, begint verwondering.
Talent
Benoemen. Liefdevolle, bevestigende, verhelderende en zonodig soms tedere namen geven aan wat verstikt of verstrikt is geraakt. Of dreigt te raken. Zodat het bestaansrecht krijgt. Voor het eerst of opnieuw. Zodat het kan herstellen. Of voor het eerst kan ontluiken. Midden in de chaos, de conflicten, de ledigheid, de kwetsbaarheid of de gegeven tegenstrijdigheid van het bestaan. Ook die moet vaak benoemd worden. Leegte die niet benoemd wordt blijft leegte. Conflicten die niet benoemd worden blijven conflicten. Iemand heeft me wel eens een 'betekenisarchitect' genoemd. Een nogal pretentieuze titel. Ik hoop vurig dat ik dat mag zijn: met alles wat ik heb de ander helpen betekenis te geven of te vinden aan wat er is gebeurd in het leven.
Harmoniseren. Harmonie brengen waar disharmonie, oordeel en frictie noodlottig zijn geworden of dreigen te worden. Niet door alles glad te strijken, maar door samen nieuwe woorden te vinden die ademruimte creëren. Woorden die recht doen. Niet slechts aan feiten, maar ook aan het verhaal dat altijd anders is dan het geheel van feiten. Aan wat gezegd wordt en aan wat gehoord wordt. Persoonlijke woorden die verzachten, verhelderen of juist wakker roepen.
De prijs
Het geldt voor ons allemaal: talent komt met een prijs. Als die betaald moet worden, wordt liefde beproefd. Liefde is niet altijd een fijn gevoel. Liefde is de onverwoestbare bereidheid offers te brengen voor een hoger doel. De beloning die het najagen van dat doel geeft overstijgt elke andere positieve ervaring in in dit leven. Ik weet niet of je dit herkent. Ik weet alleen dat ik dit zo ervaar.
Als liefde alleen een fijn gevoel was, zou ze bezwijken wanneer er offers gevraagd worden. Wat dan overblijft is verbittering. Verbittering is voor mij het definitieve, ultieme bewijs van liefdeloosheid. Dat klinkt hard. En dat is het ook. Als liefde liefde is, volhardt ze tijdens de diepste teleurstellingen en de zwaarste beproevingen. Daar herken je liefde aan. Ze blijft het goede zoeken voor de ander, ook als die ander dat niet ziet. Zelfs als die ander zich tegen haar keert.
Liefde verlangt vanwege haar aard naar 'samen'. Maar eist nooit een 'samen'. Zij brengt brengt met overtuiging in stilte of afzondering de offers die de ander of het doel dienen.
Missie
1. Jou overtuigen van de waarde van wat jou toevertrouwd is.
2. Je helpen je te verbinden met anderen. Want je kunt en hoeft het niet alleen.
3. Jou bemoedigen in je gevecht met het leven. Want dat is het; soms tot op het bot.
4. Je helpen tevoorschijn te komen met je talent. De schaamte voorbij dus.
Daarnaast heb ik als (pleeg)vader, echtgenoot, opa, broer en zoon missies die ik graag voor mezelf en mijn intimi hou.
Mijn missie zie je terug in het 'Jarsons-principe'. Het is gebaseerd op een vijfduizend jaar oud verhaal dat ooit bij me binnenkwam alsof het net gebeurd was. Vijfduizend jaar. Wat is tijd ... ? Een jonge vrouw in nood: man overleden, schuldeisers, haar zonen dreigen als slaaf verkocht te worden. Ze klopt aan bij een profeet. 'Help me ...'. 'Wat heb je in huis?' vraagt hij. 'Een klein kruikje olie, meer niet meneer'. Hij kijkt haar aan en zegt: 'Daar gaat het mee gebeuren. Verzamel lege vaten bij je buren en bekenden. Sluit je deuren en ga schenken. Er zal een wonder gebeuren: de olie zal zich vermenigvuldigen en blijven stromen. Verkoop daarna de olie en je zult verder kunnen.'
De wanhoop in dit verhaal, de nood, de houding van de profeet, zijn gerichte, vreemde vraag en zijn nog vreemdere adviezen hebben vijfduizend jaar later mijn leven compleet veranderd. Het hielp me om mijn missie helder te krijgen, mijn liefde, mijn tools en het gaf me een route-kaart om zowel mijn cliënten als mezelf altijd weer uit de meest complexe doolhoven richting vrijheid te navigeren.
Eerst: wat heb je (nog) in huis? Wat geloof je nog wel nu alle verloren lijkt? Wat kun je nog wel? Waar stroomt nog iets? Waar leeft nog iets in je? Daarna: verzamel lege vaten bij je buren en bekenden. Oftewel: maak daar ruimte voor, laat je helpen door de mensen om je heen. Vervolgens: sluit je deuren, ga schenken en blijf schenken. Oftewel: hou vol en sluit je af voor alle ontmoedigingen die op je afgevuurd zullen worden. Die horen erbij als je met je talent aan de slag gaat. Meestal van mensen die vlak naast je staan. En tenslotte: open je deuren en verkoop de olie. Kom tevoorschijn met wat je ontwikkeld hebt. Verschijn ermee. Schitter. Verkoop het. Breng het aan de man Je zult je schulden kunnen afbetalen, je zonen vrijkopen en in je levensonderhoud kunnen voorzien.
Dit verhaal, hoe vaak ik het ook al had gehoord op school, in de kerk, sloeg in 2005 bij me in als een bom. Je kunt dat hier lezen als je wilt in hoofdstuk 9, pagina 62.
Het Jarsons-principe
2. Support je talent [Wie kunnen jou helpen? Lege vaten verzamelen.] - begeleiding, advies, netwerkgroepen.
3. Ontwikkel je talent [Hoe hou je vol? Deuren dicht, blijf schenken!] - coaching, therapie, methodieken, stappenplannen.
4. Verschijn met je talent [Deuren open! Verkoop je olie!] - online platforms, locale studio's en werkplekken.
Mocht je hier of in mijn werk iets tegenkomen dat daarmee in tegenspraak lijkt, dan mag je me daar op aanspreken.
Competenties
2. Schrijvend verbinden, formuleren, artikelen over mensen en relaties (rapportages, publicaties).
3. Metaforisch inspireren, muziek, songs, verhalen (schrijfatelier en Old Bank Studio).
4. Ruimtes creëren, ateliers, studio's, werkplekken, presentatieruimtes (De Oude Bank).
|
Van jongs af aan heb ik altijd meegedacht met mensen. Over hun idealen, plannen, visie, zoektochten, hun problemen. Ik doe dat nog steeds met veel plezier.
|
Ik hou van schrijven; het zoeken naar woorden, formulering, toon. Mijn schrijfsels variëren van assessment-rapporten en software tot en met songs en boeken.
|
Hoe verlegen ik ook was, op de kleuterschool zong ik al voor de klas een liedje. Zingen is mijn emotionele ademhaling. Ik word chagrijnig als ik een dag niet zing.
|
Zelfreflectie
In mijn levensfase (55+) is het belangrijk jezelf en je ideeën kritisch te laten bevragen. Na 35 jaar werkervaring als professional heb je alle tegenargumenten voor je visie en werkwijze al 100 keer ontzenuwd. Dat maakt veel experts in mijn beroepsgroep tot behoorlijk 'eigenwijze kwasten' die soms nog lastig corrigeerbaar zijn; we laten ons niks meer wijsmaken en kunnen alles uitleggen. Dat kan zowel in 'stellige helderheid' als ook in 'stellige nuance' zijn.
In de spiegel blijven kijken, ruimte houden voor verwondering, steeds meer beseffen wat je allemaal niet weet, ... dat houdt ons fris. Maar: zelfs de inzichten daarover kunnen allemaal 'kreten' zijn geworden waarmee we alle kritiek op onszelf weer kunnen ontzenuwen. Ik probeer mezelf continu te blijven trainen de vreemde combinatie van bescheidenheid enerzijds en vrijmoedigheid anderzijds. 'Mijn beste gedachten' mag ik vrijmoedig geven, maar zijn niet per definitie 'de beste gedachten' die er bestaan.
Een grote kracht en tegelijkertijd één van mijn grootste gevaren is 'eindeloos doorgaan': eindeloos bouwen, eindeloos analyseren, eindeloos geduld, eindeloos helpen, eindeloos volhouden, nooit opgeven, eindeloos verder rijden met de auto, eindeloos gitaarlicks blijven oefenen, etc. Ik ben dankzij die 'eindeloosheid' nog steeds een gepassioneerd en bevlogen vakman denk ik. Ik hou van mensen en van mijn vak. Dat heeft veel gegeven, maar ook veel gekost.
Een andere kracht en tegelijkertijd gevaar is mijn traumasensitiviteit: ik kan me door mijn eigen levenservaringen misschien soms 'te goed' afstemmen op de gevoelens van onveiligheid van de ander.
En zo zijn er nog veel meer dingen die ik in de spiegel zie. In sommige van mijn artikelen lees je hierover. Maar ik zet niet alles op internet hoor. Zo eindeloos vrijmoedig ben ik nou ook weer niet ;-).
Schrijfatelier: kijk mee in mijn schrijfproces
Nieuwste artikelen
Uitgelicht
Songs
De demotracks (zangstem, instrumenten) zijn wél gegenereerd met Suno, een AI-tool om snel een demo van je song te maken. Ik hoop ze ooit een keer zelf in te kunnen zingen en spelen in mijn studio, maar dat is voor mij nu niet het belangrijkste. Achter elk lied zit een persoonlijk verhaal, maar iedereen mag er zijn eigen betekenis aan geven. Lees hier meer over mijn muziek.
Nieuwste release
Recente gedachten
Kleine masterclass De beste ‘meester’ is misschien wel degene bij wie de ‘leerling’ zich steeds meer meester gaat voelen en bij wie de meester steeds meer leerling kan zijn. Zo worden meester en meerling gelijkwaardig: beiden leerling en beiden meester. Een lerende meester en meesterlijke leerling. Dat is een mooi, maar ook delicaat proces. Het vraagt veel respect, zelfreflectie, overtuiging en een dienende, nederige houding om een meester te zijn. Hetzelfde om leerling te zijn. De mooie maar ook vreemde combinatie van bescheidenheid en vrijmoedigheid. Maar het vraagt ook veel respect om een derde te zijn, een waarnemer, aanschouwer of misschien beschouwer van het proces in deze leerling-meester relatie. Je wilt liever niet degene zijn die dat proces halverwege verstoort door de leerling achterdochtig te maken over zijn meester of andersom. Derde zijn vraagt respect voor posities. Zowel voor de positie van de meester als voor de positie van de leerling. Maar ook respect voor relationele, intellectuele en emotionele processen. Respect voor deze processen die zich vanzelf voltrekken als ze tijd en ruimte krijgen. Processen waarin de leerling zich stap voor stap losmaakt van de meester. En de meester van de leerling. Om daarna in een nieuwe verhouding met elkaar te komen. Dat is bijna (!) iets iets ‘heiligs’. Liever niet aanzitten want dan maak je veel kapot. Vertrouw het proces. Leerling en meester vinden beiden hun weg. Anders waren ze geen leerling en meester geworden. Ik heb veel moeten leren, zowel als leerling en als meester, voor ik dit eindelijk een beetje begon te begrijpen.
- Matthijs
Lees op SubstackNiet iedereen heeft een ‘droom’, en dat hoeft gelukkig ook niet. Stel je voor dat iedereen druk was met het ‘najagen’ van zijn eigen droom … Maar áls je er een hebt: schrijf erover, praat erover, herhaal het. Je wilt niet dat iemand die een sleutelrol had kunnen vervullen in de realisatie van jouw droom je pad heeft gekruist zonder dat er een lampje van herkenning is gaan branden …
- Matthijs
Lees op SubstackVoor de meeste mensen is kunst een bijzondere (vaak onbegrijpelijke) verzameling woorden, kleuren, vormen of klanken. Voor de kunstenaar is kunst echter de enige taal waarin het diepste van zijn of haar ziel zich werkelijk kan uitdrukken. Kunstenaars creëren niet omdat ze dat persé willen, maar omdat ze niet anders kunnen.
- Matthijs
Lees op SubstackIk zie altijd drie wegen voor me: De beste weg De veiligste weg De makkelijkste weg Ik vind het een levenskunst om bij alles wat op me afkomt steeds weer de meest passende weg te kiezen. Dat is soms de beste, soms de veiligste, maar soms ook de makkelijkste …
- Matthijs
Lees op SubstackSucces ontstaat niet door steeds maar uit je comfortzone te stappen. Succes ontstaat door steeds opnieuw de moed te nemen terug te keren naar je comfortzone. Daar zit je talent en daar groeit het. Door wie laat je je liever helpen: door iemand die in zijn vakgebied steeds buiten zijn comfortzone zit te werken of door een professional die al jaren duidelijk in zijn comfortzone zit? Kauw daar maar eens even op ☺️.
- Matthijs
Lees op SubstackBestel 'Ademruimte'
Demorapport Talentassessment
Meest gelezen
- De introvert bestaat niet.
- Ik ben een pleaser. En daar ben ik trots op.
- Levenfasen. Je leven in één artikel.
- Geen ambities? Blij toe! Vier nadelen van ambities.
- Psychologische markers van toxisch leiderschap.
- Leven naast iemand met PTSS.
- De 'taal van je hart'; waarom jij geraakt wordt door wat de ander koud laat.
- Waarom het zo vaak misgaat als we op een goede manier uit elkaar willen gaan.